Türkiye-Irak zirvesi: 3 anlaşma ve enerjide tarihi adım

Türkiye ile Irak arasında 28 Temmuz 2026’da 3 anlaşma imzalandı. Belgeler, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Irak Başbakanı Ali ez-Zeydi’nin huzurunda imzalandı. Görüşmelerin ana başlığı ise iki ülkeyi Basra Körfezi’nden Avrupa’ya bağlaması hedeflenen Kalkınma Yolu Projesi oldu. Erdoğan ayrıca Kerkük üretim sahasında Türkiye Petrolleri’ne (TPAO) ortaklık verilmesini “enerjide tarihi bir adım” olarak duyurdu.

Kısacası masada tek bir konu yoktu. Eğitimden spora, sanayiden enerjiye uzanan geniş bir gündem vardı.

Anlaşmalar hangi alanları kapsıyor?

İmzalanan üç belge şu başlıklarda toplandı:

• Eğitim ve Akademik İşbirliği: Polis Akademisi Başkanı Murat Balcı ile Irak tarafından General Abdulemir Şammari imza attı.
• Gençlik ve Spor: Gençlik ve Spor Bakanı Osman Aşkın Bak ile Irak Dışişleri Bakanı Fuad Hüseyin mutabakat zaptını imzaladı.
• Sınai Mülkiyet: Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır ile Irak Maliye Bakanı Falih Sari belgeye imza koydu.

Aynı gün Dışişleri Bakanı Hakan Fidan da Iraklı mevkidaşı Fuad Hüseyin ile ayrı bir görüşme yaptı. İki bakan; güvenlik, terörle mücadele ve enerji dosyalarını ele aldı. Terör başlığı özellikle kritikti: Türkiye, sınır güvenliği ve PKK’ya karşı ortak adımlar konusunda Bağdat’ın daha aktif iş birliğini istiyor.

Kalkınma Yolu neden bu kadar önemli?

Kalkınma Yolu, Körfez’in dünyayla bağlantısını Irak toprakları üzerinden kurmayı amaçlayan dev bir lojistik hat. Basra’daki Faw Limanı’ndan başlayıp Türkiye üzerinden Avrupa’ya uzanan bir kara ve demir yolu koridoru öngörülüyor. Bölgedeki son gelişmeler, projeyi Ankara ve Bağdat’ın gözünde her zamankinden değerli kıldı.

Rakamlar projenin ölçeğini anlatıyor. Yaklaşık 1.200 kilometrelik güzergâh, tahmini 17 milyar dolarlık bir yatırım öngörüyor. Türkiye, Irak, Katar ve Birleşik Arap Emirlikleri 2024’te dörtlü bir mutabakat imzalamıştı. Salı günkü buluşma, o çerçevenin canlı tutulduğunu gösterdi.

Erdoğan, görüşmeye bölgesel bir mesaj da sıkıştırdı: “Artık savaş değil, refah dönemi istiyoruz.” Cumhurbaşkanı ayrıca Irak’ın savunma ihtiyaçlarını karşılamaya hazır olduklarını söyledi. Bölgede aynı gün başka bir diplomasi trafiği daha vardı; ayrıntılar için Trump-Netanyahu görüşmesine göz atabilirsiniz.

Enerji ayağı: Kerkük ve TPAO

Zirvenin en somut çıktısı enerji oldu. Kerkük üretim sahasında TPAO’ya ortaklık verilmesi, iki ülke arasındaki enerji iş birliğinde yeni bir sayfa açtı. Erdoğan, anlaşmayla Irak’tan Türkiye’ye günde 1 milyon varile varan petrol akışının hedeflendiğini açıkladı. Rakam doğrularsa, bu hem Türkiye’nin arz güvenliği hem de Kalkınma Yolu’nun ekonomik mantığı açısından kritik bir dayanak sağlıyor.

Tabloyu bütün olarak okumak gerekiyor. İki komşu, yıllardır su, güvenlik ve enerji başlıklarında zaman zaman gerilen bir ilişki yürütüyor. Bugünkü imzalar, bu başlıkların çatışma yerine ortak akılla yönetilebileceği mesajını taşıyor. Asıl sınav ise kâğıttaki maddelerin sahaya ne kadar yansıyacağı olacak.