BES’te birikim 2,4 trilyon lira: katılımcı 18 milyonu aştı

Türkiye’de emeklilik birikimleri rekor tazelemeyi sürdürüyor. Emeklilik Gözetim Merkezi’nin (EGM) verilerine göre Bireysel Emeklilik Sistemi (BES) ile Otomatik Katılım Sistemi’ndeki (OKS) toplam fon büyüklüğü, 30 Haziran 2026 itibarıyla 2 trilyon 401 milyar lirayı aştı. Sistemdeki toplam katılımcı sayısı da 18 milyon 52 bini geçti. Bu tablo, uzun vadeli birikimin ülkede giderek yaygınlaştığını anlatıyor.

Rakamların büyüklüğü kadar artış hızı da önemli. Fon büyüklüğü 2025 sonundan bu yana 238 milyar lira, yani yüzde 11 büyüdü.

BES ve OKS ayrı ayrı ne durumda?

Sistemin iki ayağı farklı ölçeklerde ilerliyor. Gönüllü tarafı oluşturan BES’te katılımcı sayısı 10 milyon 304 bine ulaştı; bu kişilere ait fon tutarı, devlet katkısı dahil 2 trilyon 248 milyar lirayı buldu. İşyeri üzerinden otomatik giriş sağlayan OKS’de ise 7 milyon 748 bin katılımcı ve 153 milyar liralık bir havuz bulunuyor. Devletin payı da azımsanmayacak düzeyde. Toplam 285 milyar lira, devlet katkısı fonu olarak sistemde birikmiş durumda.

Sistemden emekli olanların sayısı da artıyor. BES üzerinden bugüne kadar 487 bin kişi emeklilik hakkı kazandı. Rakam, sistemin artık yalnızca para toplayan değil, düzenli ödeme de yapan olgun bir yapıya dönüştüğünü gösteriyor.

Sistemi büyüten ne?

Büyümenin arkasında birkaç etken var. En bilineni, devletin katılımcı katkılarına eklediği yüzde 30’luk destek. Kişi kendi hesabına ne yatırırsa devlet bunun yüzde 30’unu ilave ediyor ve bu tutar da fonlarda değerleniyor. İkinci etken, 2017’de devreye giren otomatik katılım. Çalışanların işyeri üzerinden sisteme dahil edilmesi, katılımcı tabanını hızla genişletti.

Bir diğer itici güç ise ekonomik iklimin kendisi. Yüksek enflasyon ortamında birçok tasarruf sahibi, parasını uzun vadeli ve devlet destekli bir araçta değerlendirmeyi tercih ediyor. Fon getirileri de son dönemde bu ilgiyi besledi. Yine de uzmanlar önemli bir noktayı hatırlatıyor: birikimin gerçek kazancını görmek için enflasyondan arındırılmış hesap yapmak şart.

Daha geniş resimde BES, Türkiye’nin uzun vadeli sermaye birikimi açısından da kritik bir rol üstleniyor. 2003’te kurulan sistem, geçen sürede milyonlarca kişiyi tasarrufa yönlendirdi ve fonları aracılığıyla sermaye piyasalarına düzenli bir kaynak akıttı. 2,4 trilyon liralık havuz; bugün hisse senedinden devlet tahviline, kira sertifikasından altına kadar geniş bir yelpazede değerlendirilen büyük bir yatırım gücü anlamına geliyor. Bu ölçek, sistemin bireysel emekliliğin ötesinde ülke ekonomisi için de bir denge unsuru hâline geldiğini gösteriyor.

Çocuk BES hızla büyüyor

Tablodaki en hızlı büyüyen kalemlerden biri, 18 yaş altına yönelik uygulama. Çocuk BES’te katılımcı sayısı 1 milyon 719 bine yaklaştı, biriken fon ise 100 milyar lirayı geçti. Ailelerin çocukları için erken yaşta birikime başlama eğilimi, bu kalemi öne çıkaran ana etken.

İlginç bir ayrıntı da büyümenin kaynağında gizli. Katılımcı sayısındaki genel artış yüzde 0,7’de kalırken, fon tarafındaki çift haneli büyüme mevcut birikimlerin getiriyle katlandığına işaret ediyor. Yani sisteme yeni girenlerden çok, içeride biriken paranın kendisi tabloyu yukarı taşıyor. Böylece BES’in enflasyona karşı bir kalkan sayılıp sayılmayacağı tartışması yeniden alevleniyor.