Sağlık Bakanlığı gençlere sigara bırakma polikliniği açtı

Sağlık Bakanlığı, 12-18 yaş arasındaki çocuk ve gençlerde tütün bağımlılığıyla mücadele için “Adolesan Sigara Bırakma Poliklinikleri”ni hizmete açtı. Yaş grubuna özel bu poliklinikler ilk etapta 7 merkezde faaliyete geçti; başvurular Alo 171 Sigara Bırakma Hattı ve Merkezi Hekim Randevu Sistemi (MHRS) üzerinden yapılıyor.

Neden ayrı bir birim? Çünkü sigaraya başlama yaşı her geçen yıl biraz daha düşüyor. Erişkinler için tasarlanmış klasik bırakma programları; bir gencin karşılaştığı akran baskısını, sınav stresini ya da sosyal medya etkisini çoğu zaman gözden kaçırıyor. Yeni poliklinikler tam da bu boşluğu doldurmak için kuruldu. Buralarda adolesan sağlığı alanında uzmanlaşmış çocuk hekimleri görev yapıyor ve her başvuran için bağımlılık düzeyine göre ayrı bir yol haritası çiziliyor.

Poliklinikte hangi tedavi uygulanıyor?

Süreç tek tip değil. Hekim önce gencin bağımlılık düzeyini ve sigara kullanım geçmişini ölçüyor, ardından kişiye özel bir plan hazırlıyor. Hafif düzeydeki bağımlılıklarda davranışsal terapi ve düzenli takip öne çıkıyor. Durum daha ileriyse ve hekim uygun görürse, ilaç desteği de devreye girebiliyor. Amaç sadece sigarayı bıraktırmak değil. Asıl hedef, genci yeniden başlamaktan koruyacak alışkanlıkları yerleştirmek. Bu nedenle görüşmeler tek seferlik olmuyor; haftalara yayılan bir takip programı olarak kurgulanıyor.

Poliklinike nasıl başvurulur?

Başvuru için iki kapı var. İlki ücretsiz Alo 171 Sigara Bırakma Hattı, ikincisi ise randevunun MHRS üzerinden alınması. Çocuğunun sigara kullandığından şüphelenen aileler de aynı kanallardan yönlendirme isteyebiliyor. Bakanlık, şimdilik 7 merkezle sınırlı olan hizmeti önümüzdeki dönemde tüm illere yaygınlaştırmayı planlıyor. Yani hedef net: birkaç büyükşehirle yetinmeyip ülke geneline yayılan erişilebilir bir ağ kurmak.

Neden çocuklara özel bir poliklinik?

Türkiye’de tütünle mücadele uzun yıllardır kapalı alan yasakları, vergiler ve kamu spotlarıyla yürüyor. Ama çocuk ve ergenleri doğrudan hedefleyen, yaşa özel bir bırakma hizmeti görece yeni bir adım. Uzmanların üzerinde durduğu nokta açık: bağımlılık ne kadar erken ele alınırsa, kalıcı bırakma şansı da o kadar yükseliyor. Genç bir bünyede nikotin çok hızlı yerleşiyor. Erken müdahale, ileride çok daha zorlu bir mücadeleyi baştan engelliyor. Son yıllarda elektronik sigara ve aromalı ürünlerin gençler arasında hızla yayılması, bu tür özel birimlere olan ihtiyacı iyice büyüttü.

Poliklinikler tek başına bir çözüm değil elbette. Bakanlık, hizmeti okul sağlığı çalışmaları, aile bilgilendirmesi ve mevcut Alo 171 altyapısıyla birlikte yürütmeyi planlıyor. Buradaki mantık basit: gence yalnızca “bırak” demek yetmiyor, ona ulaşılabilir ve yargılamayan bir destek hattı sunmak gerekiyor. Erken yaşta atılan bu adım, on yıllar sonrasının kalp, akciğer ve kanser yükünü bugünden hafifletme potansiyeli taşıyor. Kısa vadede tablo mütevazı görünse de, uzun vadede halk sağlığına dönüşü yüksek bir yatırım olarak değerlendiriliyor.