Sony CD Üretim Tesisini Kapatıyor: Bir Devir Sona Eriyor

Sony, fiziksel medya çağının simgelerinden birinin fişini çekiyor. Avusturya’nın Salzburg yakınlarındaki Thalgau kasabasında kurulu Digital Audio Disc Corporation (DADC) fabrikası, disk üretimini aşamalı olarak sonlandırıyor. Günde yaklaşık 600 bin disk basan tesis, Sony CD üretiminin dünyadaki en büyük merkezlerinden biriydi; şimdi 30 milyon euroluk yatırımla kamera sensörü ve optik mikro lens üretim üssüne dönüşüyor. Kutulu oyun ve albüm biriktiren bir kuşak için bir devir gerçekten kapanıyor.

Günde 600 bin diskten yüzde 10 kapasiteye

DADC’nin bant üretiminin yarısından fazlasını PlayStation oyunları oluşturuyordu. O kaynak artık kuruyor. PlayStation Store’daki dijital satışlar fiziksel kopyaları çoktan geride bıraktı. Şirketin öngörüsüne göre disk hacmi 2028’e kadar bugünkü kapasitenin yüzde 10’una kadar gerileyecek. Plana göre PlayStation, Ocak 2028 itibarıyla tamamen dijital oyun dağıtımına geçecek.

Sony DADC CEO’su Dietmar Tanzer, disk üretimindeki keskin düşüşü uzun süredir öngördüklerini, dönüşümün bu yüzden erkenden planlandığını belirtiyor. Karar ani değil; yıllardır çizilen bir grafiğin son noktası.

İşin duygusal tarafı da var, çünkü CD’nin hikayesi zaten bu şirketle başlamıştı. Format 1982’de Philips ortaklığında piyasaya çıktı, müzik endüstrisini yirmi yılda baştan aşağı değiştirdi ve kaset ile plağı raflardan sildi. Thalgau’daki tesis o dalganın üzerine kuruldu. Kırk yılı aşkın süre boyunca albümler, filmler ve oyunlar buradan dünyaya dağıldı. Şimdi aynı bantlar sökülüyor.

300 çalışan işten çıkarılmıyor

Fabrika kapanışı denince akla gelen tablo burada geçerli değil. Tesiste çalışan 300 kişi işini koruyacak. Şirket bu ekibi, AR/VR gözlükler ve akıllı telefon kameraları için üretilecek optik mikro lensler konusunda eğitecek. Disk basan eller, birkaç yıl içinde milimetrenin altındaki lensleri işleyecek.

Benzer bir veda daha önce de yaşandı: 1983’ten 2022’ye kadar ABD’nin Indiana eyaletindeki fabrikada milyarlarca disk basıldıktan sonra o tesis de kapanmıştı. Thalgau, zincirin Avrupa’daki son büyük halkasıydı.

Fiziksel medya tamamen ölüyor mu?

Kısa cevap: ana akımda evet, koleksiyonda hayır. Plak nasıl niş bir pazara çekilip hayatta kaldıysa, kutulu oyun ve özel baskı Blu-ray de benzer bir yola giriyor. Sınırlı sayıda üretilen koleksiyon sürümleri değer kazanıyor; sıradan baskılar ise raflardan sessizce çekiliyor.

Oyun tarafında bu geçişin faturası tartışmalı. Dijital kütüphaneler ikinci el satışa ve ödünç vermeye izin vermiyor, sunucular kapanınca erişim riski gündeme geliyor. Türkiye’deki oyuncular bu geçişi cebinde hissedecek; kutulu PlayStation oyunları yıllardır takasla ve ikinci el satışla el değiştiriyor, dijital mağazada ise bu esneklik bulunmuyor. Kur farkı eklenince fiziksel kopyanın kaybı daha da can yakıcı hale geliyor. Yine de yön belli. Üretim bantları döndükçe değil, indirme sayaçları arttıkça para kazanılıyor artık.

Teknoloji devlerinin üretim hamleleri için Meta ile Samsung’un 6,5 milyar dolarlık çip anlaşması haberimize de bakabilirsiniz.