Avrupa’yı ısı kubbesi sardı, Türkiye’de güney kavruluyor

Avrupa’yı güçlü bir ısı kubbesi sardı. İtalya’da 27 kent kırmızı alarma geçti, İspanya’da termometrelerin 42 dereceyi bulması bekleniyor, Fransa ve İngiltere’de sıcaklıklar 35-40 derece bandına tırmanıyor. Türkiye ise bu kez ikiye bölünüyor: kuzey ve kuzeydoğuda serinleme yaşanırken, güney ve iç bölgelerde termometreler 40-45 dereceyi gösteriyor. Uzmanların asıl uyarısı ise sıcağın kendisi kadar tehlikeli olan orman yangını riskine.

Avrupa Orman Yangını Bilgi Sistemi (EFFIS), kıtanın bir bölümü için çarşamba gününe kadar “çok uç” yangın koşulları öngörüyor. Yani zemin kuru, hava sıcak, kıvılcım için ortam hazır.

Isı kubbesi nedir, neden bu kadar sıcak?

Isı kubbesi, geniş bir alanın üzerine oturan güçlü bir yüksek basınç sistemidir. Bu sistem sıcak havayı bir kapak gibi hapseder; hava aşağı doğru bastırdıkça ısınır ve günlerce dağılmaz. Sonuç, arka arkaya kırılan sıcaklık rekorları oluyor. Güney Kore’de termometrelerin 42,5 dereceyi gördüğü, İtalya’nın Sağlık Bakanlığı’nın onlarca kenti alarma geçirdiği bir tabloda, Avrupa’nın büyük bölümü aynı kubbenin altında kavruluyor.

Ülke ülke rakamlar tablonun ciddiyetini gösteriyor. İspanya’da çarşamba günü sıcaklığın 42 dereceye ulaşması, ülke genelinde ise 35 derecenin yaygın biçimde aşılması bekleniyor. Fransa’da çarşamba ile cuma arasında termometre 35, yer yer 40 dereceye yaklaşıyor. İngiltere’de bile perşembeye kadar güneydoğu ve Doğu Anglia’da 36 derece konuşuluyor; bu, ada iklimi için sıra dışı bir değer. İtalya’da 27 kentin kırmızı alarma alınması ise sıcağın yalnızca konfor değil, bir halk sağlığı meselesi olduğunu hatırlatıyor.

Türkiye bu sıcaktan nasıl etkilenecek?

Meteoroloji uzmanı Dr. Güven Özdemir’e göre 11-16 Ağustos arasında Türkiye’yi ülke geneline yayılan kesintisiz bir dalga değil, bölgesel bir ayrışma bekliyor. Kuzey ve kuzeydoğuda serinlemeler görülürken, güney ve iç kesimler yanıyor. Güneydoğu Anadolu’da beklenen sıcaklıklar 42-45 derece. Akdeniz’de Adana, Hatay ve Antalya’nın iç kesimlerinde termometre 40 derecenin üzerine çıkıyor. Ege’nin iç kısımlarında ise 36-40 derece konuşuluyor.

Bu tablo, Güney Ege ve Batı Akdeniz kıyıları için yangın riskini yükseltiyor. Sıcak, kuru hava ile kuvvetli rüzgarın buluştuğu yerlerde küçük bir kıvılcım bile hızla büyüyebiliyor.

Orman yangınına karşı ne yapmalı?

Yetkililer birkaç basit kuralı hatırlatıyor. Ormanlık alanlarda ya da anızlarda ateş yakmamak, izmarit ve cam atmamak, aracı kuru otların üzerine park etmemek listenin başında geliyor. Yangını erken görmek de kritik; duman fark edildiğinde 112 ya da orman yangını için 177 hattını aramak müdahale süresini kısaltıyor. Sıcak saatlerde açık alanda ağır işten kaçınmak, bol su içmek ve yaşlıları güneşten uzak tutmak da uzmanların altını çizdiği noktalar.

Sıcak hava dalgaları son yıllarda hem daha sık geliyor hem daha uzun sürüyor. Bu yüzden birkaç günlük bir uyarıyı geçici bir rahatsızlık gibi görmek yerine, evde ve iş yerinde serinleme planı yapmak giderek daha akıllıca. Küçük önlemler, hem sağlığı hem de yangın riskini doğrudan etkiliyor.