Kolombiya’da 7,4 büyüklüğünde deprem: en az 22 kişi öldü

Kolombiya’nın batısında 10 Ağustos’ta 7,4 büyüklüğünde şiddetli bir deprem meydana geldi. İlk belirlemelere göre sarsıntıda en az 22 kişi hayatını kaybetti. Depremin merkez üssü, San Jose del Palmar kentinin yaklaşık 5 kilometre doğusu olarak açıklandı.

Kayıplar iki kentte yoğunlaştı. Pereira’da 18, Manizales’te ise 4 kişinin öldüğü bildirildi. Yetkililer, bilançonun artabileceği uyarısında bulunuyor.

Deprem neden bu kadar geniş alanda hissedildi?

Yanıt derinlikte. Depremin odak noktası yer yüzeyinin 107 kilometre altındaydı. Derin depremler yüzeyde çoğu zaman daha az yıkıcı olur; ancak enerjileri çok daha büyük bir coğrafyaya yayılır. Bu yüzden sarsıntı yalnızca Kolombiya’da değil, komşu Ekvador ve Panama’da da hissedildi.

Ülke içinde de etki alanı genişti. Başkent Bogota’dan Medellin’e, Barranquilla’dan Bucaramanga’ya kadar birçok kentte insanlar sokağa döküldü. Merkez üssünden yüzlerce kilometre uzaktaki binalarda bile sarsıntı açıkça duyuldu.

Hasar ne durumda?

Yıkım özellikle şehir merkezlerinde ağır oldu. Manizales’te 10’dan fazla bina tamamen çöktü. Cali’de 3 katlı bir yapı yerle bir olurken, Pereira’daki Matecana Uluslararası Havalimanı’nın çatısı çöktü. Quibdo’da çok sayıda binada hasar oluştu; bölgedeki tarihi bir kilisenin orta bölümü de zarar gördü.

Arama kurtarma ekipleri, çöken yapılarda çalışmalarını sürdürüyor. Depremin ardından bölgede 4,6 büyüklüğünde bir artçı sarsıntı daha kaydedildi. Yetkililer, olası yeni artçılara karşı halkı hasarlı binalardan uzak durmaları konusunda uyardı.

Kolombiya neden deprem kuşağında?

Coğrafya belirleyici. Kolombiya, dünyanın en aktif deprem bölgelerinden biri olan Pasifik “Ateş Çemberi”nin kenarında yer alıyor. Burada Nazca ve Güney Amerika levhaları sürekli birbirini zorluyor. Bu hareketlilik ülkeyi tarih boyunca büyük depremlerin adresi hâline getirdi. Uzmanlar, bölgede bu ölçekte sarsıntıların şaşırtıcı olmadığını, asıl belirleyicinin binaların dayanıklılığı olduğunu vurguluyor.

Depremin bilançosu ve hasar tespiti, önümüzdeki saatlerde daha net ortaya çıkacak. Uluslararası yardım kuruluşları da bölgeye destek için hazırlık yaptıklarını duyurdu. Kolombiya hükümeti en çok etkilenen illerde ekipleri seferber ederken, elektrik ve iletişim altyapısındaki aksaklıkların giderilmesi için de çalışma başlatıldı.

Derin deprem neden farklı?

İki tür deprem var: sığ ve derin. Sığ depremler, yani odağı 70 kilometrenin üzerinde olanlar, dar bir alanda çok daha yıkıcı olabiliyor. Kolombiya’daki gibi 107 kilometre derinlikteki bir deprem ise farklı davranır: yüzeye ulaşan sarsıntı biraz yumuşar, ama çok daha büyük bir alana yayılır. İşte bu yüzden merkezden yüzlerce kilometre uzaktaki şehirler bile bu depremi hissetti.

Bu durum bir yanılgıyı da beraberinde getirebiliyor. Uzaktaki insanlar sarsıntıyı hafif hissedince tehlikeyi küçümseyebiliyor. Oysa merkez üssüne yakın bölgelerde, özellikle dayanıksız yapılarda sonuç ağır olabiliyor. Uzmanların altını çizdiği nokta değişmiyor: can kaybını belirleyen çoğu zaman depremin büyüklüğü değil, binaların kalitesi. Sağlam zemin, doğru mühendislik ve denetim, aynı büyüklükteki bir depremde ölüm sayısını dramatik biçimde azaltabiliyor.