TÜRKSAT’ın dev veri merkezinin temeli Gölbaşı’nda atıldı

Türkiye’nin veri işleme gücünü büyütecek dev bir yatırımın temeli atıldı. Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, Ankara Gölbaşı’nda kurulacak TÜRKSAT Veri Merkezi’nin temel atma törenini gerçekleştirdi. 35 bin 300 metrekarelik alana kurulacak tesis, tamamlandığında Türkiye’nin en büyük veri merkezlerinden biri olacak. Yetkililer projeyi “ülkenin dijital kalesi” olarak tanımlıyor. Törende, tesisin yalnızca bir bina değil, ülkenin geleceğe dönük bir teknoloji yatırımı olduğu vurgulandı.

Rakamlar, tesisin ölçeğini net biçimde ortaya koyuyor. Merkezde 6 sistem salonu, her biri 20 kabin kapasiteli 2 yüksek performans odası ve toplam 6 bin 300 metrekarelik beyaz alan yer alacak. Beyaz alan, veri merkezlerinde sunucuların ve ağ ekipmanının barındığı, sıcaklık ile nemin hassas biçimde denetlendiği bölümlere verilen ad. Tesiste ayrıca 200 kişi kapasiteli bir ofis alanı da bulunacak.

Yatırımın asıl amacı, kapasiteyi katlamak. Proje tamamlandığında TÜRKSAT’ın mevcut veri merkezi kapasitesi ilk fazda 3 kat, ikinci fazda ise 8 katın üzerinde artacak. Bu da kamu kurumlarının ve özel sektörün giderek büyüyen veri saklama, işleme ve bulut ihtiyacına yerli bir altyapıyla yanıt verilmesi anlamına geliyor.

Veri merkezi neden bu kadar önemli?

Bugün devletin dijital hizmetlerinden bankacılığa, yapay zekâdan e-ticarete kadar neredeyse her şey veri merkezlerinin üzerinde dönüyor. E-Devlet’e girdiğinizde, bir uygulamayı kullandığınızda ya da yapay zekâ modeline soru sorduğunuzda, bu işlemler fiziksel olarak dev sunucu odalarında gerçekleşiyor. Verinin nerede tutulduğu ise yalnızca teknik bir ayrıntı değil; aynı zamanda bir güvenlik ve egemenlik meselesi.

Kritik verilerin yurt dışındaki sunucular yerine ülke sınırları içinde saklanması, hem veri güvenliği hem de dışa bağımlılığın azaltılması açısından önem taşıyor. Gölbaşı’ndaki tesis de bu “veri egemenliği” hedefinin somut bir adımı olarak öne çıkıyor. Artan kapasite, kamunun bulut hizmetlerini kendi altyapısında sunabilmesine imkân tanıyacak.

Tesis hangi standartlarda kurulacak?

Projede uluslararası ölçütler esas alınıyor. Merkez, 33 MVA kurulu güç kapasitesine sahip olacak ve LEED-Gold, Uptime Institute TIER-III ile TSE 50600 standartlarına uygun inşa edilecek. TIER-III standardı, bakım çalışmaları sırasında bile sistemin kesintisiz çalışabilmesini; LEED-Gold ise binanın enerji ve çevre performansının yüksek olmasını ifade ediyor. Yani tesis yalnızca büyük değil, aynı zamanda kesintiye dayanıklı ve enerji açısından verimli olacak şekilde tasarlanıyor.

Veri merkezleri çok yüksek enerji tükettiği için, bu tür yatırımlarda verimlilik giderek daha kritik bir başlık hâline geliyor. Özellikle yapay zekâ uygulamalarının yaygınlaşması, dünya genelinde veri merkezi talebini hızla yükseltiyor. Yapay zekâ modellerinin eğitimi ve çalıştırılması muazzam bir işlem gücü gerektirdiği için, güçlü veri merkezleri artık bir ülkenin teknoloji kapasitesinin de göstergesi sayılıyor. Türkiye de son yıllarda dijital altyapısını büyütmeye ve veri işleme kapasitesini yerlileştirmeye ağırlık veriyor. Peki bu dev yatırım, ülkenin bulut ve yapay zekâ alanındaki dışa bağımlılığını gerçekten azaltabilecek mi?