Tralleis’te 2 Bin Yıllık ‘Olimpik’ Roma Havuzu Bulundu

Aydın’daki Tralleis Antik Kenti’nde 2 bin yıllık bir Roma dönemi yüzme havuzu gün yüzüne çıkarıldı. Efeler ilçesindeki kazılarda ortaya çıkan havuz, 37 metre uzunluğunda ve 12 metre genişliğinde; yaklaşık 300 kişiyi aynı anda ağırlayabilecek kapasitede. “Olimpik” boyutlarıyla dikkat çeken yapı, dönemin su mühendisliği hakkında çarpıcı ipuçları sunuyor.

Kazı çalışmaları, Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Arkeoloji Bölümü’nden Prof. Dr. Murat Çekilmez başkanlığında yürütülüyor. Havuz, kentteki 40 bin metrekarelik dev hamam kompleksinin bir parçası olarak açığa çıkarıldı. Ekip aylardır bu alanda çalışıyordu. Bu yılki sezonun en dikkat çeken bulgusu ise işte bu havuz oldu.

Havuz ne kadar büyük ve ne işe yarıyordu?

Bulunan havuz, antik hamamların merkezinde yer alan soğuk su bölümüne (frigidarium) ait. 37 metrelik uzunluğuyla modern bir yarı olimpik havuza yakın ölçülere sahip. Romalılar bu tür geniş soğuk su havuzlarını, sıcak bölümlerden çıkan ziyaretçilerin serinlemesi için kullanıyordu. Yaklaşık 300 kişilik kapasite, kentin dönemin önemli bir sosyal ve kültürel merkezi olduğunu gösteriyor. Antik dönemde hamamlar yalnızca yıkanma değil; sohbet, spor ve toplumsal buluşma mekânlarıydı. Bu ölçekteki bir yapı, şehrin nüfusu ve refahı hakkında da fikir veriyor.

2 bin yıl önce suyu nasıl getirmişler?

Asıl etkileyici olan ise suydu. Havuzu besleyen kaynakların, kentin yaklaşık 56 kilometre kuzeyindeki dağlardan geldiği belirlendi. Bu, hiçbir modern pompa olmadan, yalnızca ustaca hesaplanmış eğimler ve kanallarla suyu kilometrelerce taşımak demekti. Kazılarda hızlı bir tahliye sistemi de ortaya çıktı. Havuz kirlendiğinde suyu çabucak boşaltılıyor, temizleniyor ve yeniden dolduruluyordu. Kısacası 2 bin yıl önce, bugünküne şaşırtıcı derecede benzeyen bir hijyen döngüsü kurulmuştu.

Tralleis Antik Kenti nerede?

Tralleis, bugünkü Aydın kent merkezinin hemen kuzeyindeki tepelerde yer alıyor. Kentin en tanınan yapısı, “Üç Gözler” olarak bilinen üç kemerli anıtsal gymnasium duvarı. Antik dönemde Batı Anadolu’nun zengin şehirlerinden biri olan Tralleis’te kazılar, bölgenin tarihine dair yeni katmanları ortaya çıkarmayı sürdürüyor.

Ayasofya’nın mimarı bu kentten çıktı

Tralleis’in tarihe kattığı en ünlü isim aslında bir mimar. İstanbul’daki Ayasofya’yı 6. yüzyılda Miletoslu Isidoros ile birlikte tasarlayan Trallesli Anthemius, bu antik kentte dünyaya gelmişti. Dönemin önde gelen matematikçilerinden de olan Anthemius, karmaşık geometrik hesaplarıyla tanınıyordu. Kentin bu köklü mühendislik geleneği, yeni bulunan gelişmiş su ve drenaj sistemiyle şaşırtıcı biçimde örtüşüyor.

Uzmanlara göre bu keşif, hem Tralleis’in antik dönemdeki zenginliğini hem de bölgenin arkeoloji turizmi potansiyelini güçlendiriyor. Kazı ekibi, hamam kompleksinin geri kalanını gün yüzüne çıkardıkça kentin gündelik yaşamına dair yeni bulgulara ulaşmayı umuyor. Çalışmaların ilerleyen yıllarda alanı ziyarete daha açık hâle getirmesi bekleniyor.

Ayrıca: Türkiye’nin öne çıkan diğer keşif ve turizm rotaları