Marmara Depremi Uyarısı: Hazırlık 7,5’e Göre Yapılmalı

Uzmanlar, Marmara Bölgesi’nde beklenen büyük deprem konusunda aynı noktada buluşuyor: hazırlık en kötü senaryoya göre yapılmalı. Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi’nden Prof. Dr. Şenol Hakan Kutoğlu, İstanbul ve Marmara için planlamanın 7,5 büyüklüğündeki bir depreme göre kurgulanması gerektiğini söyledi. Yer bilimci Prof. Dr. Naci Görür ise beklenen depremin Kuzey Anadolu Fay Hattı’nın kuzey kolunda olduğunu belirtip “Marmara Bölgesi geriliyor” uyarısını yineledi.

Uzmanlar neyi işaret ediyor?

Mesaj net, ama alarmist değil. Kutoğlu’na göre deprem 6 civarında da olabilir, 7 de; kesin büyüklük önceden bilinemez. O yüzden akıllıca olan, en kötü ihtimale hazırlanmak. Alman bilim insanlarının çalışması da tabloyu tamamlıyor: Marmara Denizi’ndeki depremler batıdan doğuya doğru bir göç eğilimi gösteriyor. Bu mekanizma kilitli segmente ulaşırsa, orada 7’den büyük bir sarsıntı üretilebilir.

Son günlerdeki hareketlilik de dikkat çekti. 15 Temmuz’da Ege Denizi’nde 3,9 büyüklüğünde bir deprem oldu; merkez üssü Çanakkale’nin Ayvacık ilçesine 37,7 kilometre uzaklıkta ve 13 kilometre derinlikteydi. Tek başına küçük bir sarsıntı. Yine de uzmanlar, bölgedeki fay sisteminin bütününü izlemenin önemine dikkat çekiyor.

Deprem ne zaman olur, tahmin edilebilir mi?

Hayır. Bilim, bir depremin gününü ve saatini önceden söyleyemiyor; bu, dünyada hiçbir kurumun başaramadığı bir şey. Uzmanların net konuştuğu tek konu, riskin varlığı ve zamanla arttığı. Dolayısıyla asıl soru “ne zaman” değil, “hazır mıyız” olmalı.

Peki hazırlık ne demek? Uzmanlar; riskli yapıların güçlendirilmesini ya da dönüşümünü, bina dayanıklılığının kontrol ettirilmesini ve her ailenin kendi afet planını yapmasını öneriyor. Toplanma alanlarını bilmek, deprem çantası hazırlamak ve ağır eşyaları duvara sabitlemek de sık tekrarlanan başlıklar. Bunlar küçük adımlar. Ama büyük bir sarsıntıda hayat kurtaran ayrıntılar.

2023’teki büyük depremlerin ardından bu çağrılar çok daha fazla anlam kazandı. O felaket acı bir dersti. Hem yapı denetiminin hem de bireysel hazırlığın ne kadar hayati olduğunu gösterdi. Bilim insanlarının çerçevesi bugün de aynı: tehlike gerçek, zaman belirsiz, alınabilecek önlemler somut. Ne mi yapılmalı? Binanın taşıyıcı sistemini bir mühendise kontrol ettirmek, kolonları asla kesmemek ve ağır mobilyaları duvara sabitlemek ilk sırada. Toplanma alanlarını önceden öğrenmek de öyle. Kısacası deprem kaçınılmaz olabilir; ama kaybın büyüklüğü bugünden atılacak adımlara bağlı.

İstanbul neden bu kadar kritik?

Çünkü risk ile nüfus üst üste biniyor. Milyonlarca insan, fay hattına yakın ve yaşı ilerlemiş bir yapı stokunda yaşıyor. İşte bu yüzden İstanbul, deprem hazırlığında Türkiye’nin en hassas noktası sayılıyor. Kentsel dönüşümün hızı, olası bir depremdeki kaybın da belirleyicisi olacak. Uzmanların ortak çağrısı ise sade: paniğe değil, hazırlığa odaklanın.

Ayrıca: Sıcak Hava Dalgası: 21 İlde Uyarı