Fransa’da kuraklık alarmı: nehirler kurudu, 43 il krizde

Fransa, mayıs ayından bu yana süren aşırı sıcaklar nedeniyle olağanüstü bir kuraklıkla karşı karşıya. Ülkenin en uzun nehri olan 1000 kilometrelik Loire başta olmak üzere birçok nehrin su seviyesi belirgin biçimde düştü; 99 ilde su kullanımına kısıtlama getirildi ve 43 il “kriz” seviyesine yükseldi.

Ekolojik Dönüşüm Bakanı Monique Barbut, 15 Temmuz’daki açıklamasında ülkenin “olağanüstü ve son derece endişe verici bir kuraklık döneminden” geçtiğini söyledi. Barbut’un uyarısı, yeraltı su kaynaklarına ilişkin verilerle birlikte geldi: ölçüm yapılan yeraltı sularının yüzde 93’ünde seviye düşerken, yüzde 54’ünde su normalin altına indi.

Sıcaklar ne kadar arttı?

Fransa mayıstan bu yana üç ayrı sıcak hava dalgası yaşadı. Haziran ayı, ortalama 22,7 santigrat derece ile ülke tarihinin en sıcak haziranı olarak kayıtlara geçti. Yeterli yağışın uzun süredir düşmemesi, toprağı ve akarsuları hızla kuruttu.

Etkiler özellikle güneyde belirgin. Esteron ve Var gibi nehirlerde debinin ciddi biçimde azaldığı, bazı noktalarda yatakların kısmen kuruduğu bildirildi. Loire’ın kıyısındaki Montjean-sur-Loire çevresinde ise geniş kum adacıkları ortaya çıktı; normalde su altında olan alanlar gözle görülür hale geldi.

Kuraklık günlük hayatı nasıl etkiliyor?

Su kısıtlamaları, bahçe sulamaktan araç yıkamaya kadar birçok gündelik faaliyeti sınırlıyor. “Kriz” seviyesindeki 43 ilde yalnızca içme suyu, sağlık ve güvenlik gibi öncelikli kullanımlara izin veriliyor; tarımsal sulama ve süs havuzları gibi alanlar askıya alınabiliyor. Bu tür kademeli kısıtlamalar, kuraklık şiddetlendikçe daha fazla bölgeye yayılıyor.

Nehir sularının azalması yalnızca çiftçiyi değil, ulaşımı, elektrik üretimini ve doğal yaşamı da ilgilendiriyor. Debisi düşen nehirler, soğutma suyuna ihtiyaç duyan tesisler ve balık popülasyonları için risk oluşturuyor. Uzmanlar, iklim değişikliğiyle birlikte bu tür uzun ve şiddetli kuraklıkların Avrupa’da daha sık görüleceği uyarısında bulunuyor.

Fransa’daki tablo, kıta genelindeki bir eğilimin parçası. Son yıllarda Almanya’dan İtalya’ya kadar birçok ülke benzer yaz kuraklıklarıyla boğuştu. Bu nedenle su yönetimi, Avrupa’nın önümüzdeki dönemde en çok konuşacağı başlıklardan biri olmaya aday.

Bundan sonra ne olacak?

Rahatlama yakın görünmüyor. Meteoroloji verileri yaz boyunca sıcaklıkların yüksek seyredebileceğine, dolayısıyla mevcut kısıtlamaların kolay kolay kaldırılamayacağına işaret ediyor. Yetkililer, yağış rejimi normale dönene kadar tedbirlerin kademeli olarak sürebileceğini söylüyor. En kırılgan halka ise tarım: çiftçiler, mısır ve ayçiçeği gibi suya bağımlı ürünlerde verim kaybından endişeli.

Fransız yerel yönetimleri halktan tasarruf istiyor; musluk suyunun dikkatli kullanılması, havuz doldurmanın ve gereksiz sulamanın ertelenmesi çağrısı yapılıyor. Barbut ise daha büyük bir resme işaret ediyor. Ona göre sorun tek bir yazla sınırlı değil ve ülke, su altyapısını iklim değişikliğine göre baştan planlamak zorunda. Kuraklık artık istisna değil, tekrar eden bir gerçek.

Turizmde de yaz ayları kritik. Akarsu turları ve bazı doğa etkinlikleri düşük su seviyesinden etkilenebiliyor; nehir kıyısındaki belediyeler hem çevreyi hem ekonomiyi koruyacak dengeli bir su planı için merkezi hükümetle görüşüyor. Tablonun yaz sonuna kadar nasıl seyredeceği yakından izlenecek.