15 Temmuz’un 10. Yılı: Türkiye Bugün Şehitlerini Anıyor

Türkiye bugün 15 Temmuz Demokrasi ve Millî Birlik Günü’nün 10. yıl dönümünü anıyor. 2016’daki darbe girişiminde hayatını kaybeden 251 vatandaş, 81 ilde düzenlenen törenlerle yâd ediliyor. Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı’nın koordinasyonundaki anma programları “İrade Bizim, Zafer Bizim” temasıyla sabah saatlerinde başladı ve gece boyunca sürecek.

O gece sokağa çıkan yüz binlerce insanın hatırası, bu yıl onuncu kez tazeleniyor. Ankara’da Başkent Millet Bahçesi’ndeki merkez etkinliğe yaklaşık 20 bin kişinin katılması bekleniyor. Aynı manzara, ülkenin dört bir yanındaki meydanlarda tekrarlanıyor.

15 Temmuz 2016’da ne yaşandı?

15 Temmuz 2016 gecesi, bir grup asker emir-komuta zincirinin dışına çıkarak yönetime el koymaya kalkıştı. Köprüler trafiğe kapatıldı. Alçaktan uçan savaş uçakları başkentin üzerinde ses bombaları patlattı. Resmî kayıtlara göre girişim sırasında 35 uçak, 37 helikopter, 74’ü tank olmak üzere 246 zırhlı araç ve 4 bine yakın hafif silah kullanıldı.

Başkentte Meclis, cumhuriyet tarihinde ilk kez kendi uçaklarının bombardımanına uğradı. Saat 02.50 sıralarında F-16’lar ve helikopterler Türkiye Büyük Millet Meclisi binasını hedef aldı; sabaha kadar giriş kapılarının yakınına dört bomba düştü ve binanın çeşitli bölümleri ağır hasar gördü. O gece darbe girişimine direnen 251 kişi şehit oldu, 2 binden fazla vatandaş yaralandı.

Girişim, meydanlara inen kalabalıklar, açık kalan Meclis ve güvenlik güçlerinin büyük bölümünün karşı duruşuyla birkaç saat içinde bastırıldı. 16 Temmuz sabahı düzen yeniden sağlandı. Meclis kısa süre sonra 15 Temmuz’u “Demokrasi ve Millî Birlik Günü” ilan etti; o tarihten bu yana her yıl aynı gün ülke çapında anılıyor.

10. yılda anma programları nerede yapılıyor?

Bu yıl anma etkinlikleri hem sayı hem kapsam olarak öncekilerden geniş. İletişim Başkanlığı, ülke genelinde 100’ü aşkın etkinlik planladı. 81 ilde kurulan “Anma Çadırları”, o geceyi anlatan video ve dijital içeriklerle ziyaretçilere yeniden yaşatıyor. Amaç, olayı yaşamayan genç kuşağa da o gecenin atmosferini aktarmak.

İstanbul’da yürüyüş sabah saat 10.00’da Zincirlikuyu metrobüs durağında başladı ve 15 Temmuz Şehitliği’nde son buldu. Akşam saatlerinde Boğaz, o geceyi anlatan ışık gösterilerine sahne olacak; Galata Kulesi ile Kız Kulesi’nde görsel yansıtma (mapping) çalışmaları yapılacak. Ankara’da Kızılay Meydanı’na kurulan “İrade Bizim, Zafer Bizim” dijital zaman tüneli, darbe girişiminin ilk anlarından bastırılışına uzanan süreci ses ve ışıkla aktarıyor.

Katılımcılara, Gölbaşı’nın endemik “sevgi çiçeği”nden esinlenerek tasarlanan 10. yıl hatıra rozeti dağıtılıyor. İletişim Başkanlığı ile Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı iş birliğinde hazırlanan 10 tren de hafta boyunca farklı güzergâhlarda sefer yapıyor. Törenler gece yarısı köprü üzerindeki buluşmayla doruğa çıkacak.

Anma günü yalnızca resmî törenlerle sınırlı değil. Kamu kurumları, okullar ve belediyeler kendi programlarını düzenliyor; şehit yakınları ve gaziler birçok ilde tören alanlarında ağırlanıyor. Gece boyunca camilerde sela okunacak, meydanlardaki dev ekranlarda o geceye ait görüntüler yeniden gösterilecek. On yıl sonra bile 15 Temmuz, ülkenin ortak hafızasında canlı bir gün olarak yerini koruyor.