İTÜ’nün otonom aracı Ayaz, ABD’de dünya ikincisi oldu

İstanbul Teknik Üniversitesi (İTÜ) öğrencilerinin geliştirdiği otonom kara aracı “Ayaz”, ABD’de dünya ikincisi oldu. Başarı büyük. İTÜ RAKE (Robotik Arama Kurtarma Ekibi) Takımı, Detroit’te düzenlenen Intelligent Ground Vehicle Competition’da (IGVC) 6 ülkeden 28 takımı geride bırakarak podyuma çıktı. Yarışma 20 Temmuz 2026’da tamamlandı. Türk öğrenciler, tamamen otonom hareket eden araçlarıyla dünya çapında ikinci sıraya yerleşti.

Ekibin kaptanı Ahmet Emre Aktaş. Elektronik, mekanik, yazılım ve organizasyon alt ekiplerinden oluşan takım, aracı yaklaşık bir yılda geliştirdi. Çalışmaya küçük bir model araçla başlandı; ardından otonom algoritmalar gerçek boyutlu prototipe taşındı.

Ayaz nasıl bir araç?

Bu araç sürücüsüz çalışıyor. Ayaz; engel algılama, rota planlama ve otonom navigasyonu bir arada yürütüyor. Yapay zeka algoritmaları sayesinde zorlu parkurlarda kendi kararını veriyor ve verilen görevleri insansız tamamlıyor. Kısacası kendi yolunu kendisi buluyor. IGVC’nin istediği tüm otonom görevleri eksiksiz yerine getirmesi, ikinciliği getiren asıl unsur oldu.

Yarışma yalnız hızla ilgili değil. IGVC parkurunda araçların çizgi takibi, engellerden kaçınma, GPS ile nokta bulma ve dar geçitlerden geçme gibi çok sayıda görevi arka arkaya tamamlaması gerekiyor. Puanlama; aracın ne kadar güvenilir, ne kadar isabetli ve ne kadar bağımsız çalıştığına göre yapılıyor. İTÜ ekibi bu görevlerin büyük bölümünde istikrarlı bir performans sergileyerek üst sıraya tırmandı.

IGVC nedir ve neden önemli?

IGVC, otonom kara araçları alanının en köklü öğrenci yarışmalarından biri. Detroit’te her yıl düzenlenen organizasyon, dünyanın dört bir yanından mühendislik takımlarını buluşturuyor. Bu yıl 6 ülkeden 28 takım yarıştı. Böyle bir alanda ikinci olmak, hem İTÜ hem de Türk mühendislik eğitimi için güçlü bir referans. Otonom sistemler; savunmadan lojistiğe, tarımdan arama kurtarmaya kadar geniş bir sahada geleceğin teknolojisi sayılıyor.

Takımın hedefi burada bitmiyor. RAKE, bir sonraki adımda kara ve hava araçlarının birlikte çalışacağı entegre bir otonom arama kurtarma sistemi geliştirmeyi planlıyor. Amaç açık: afet bölgelerinde insan hayatını riske atmadan görev yapabilen sistemler kurmak.

Bu tür sonuçlar tek seferlik değil. Türk üniversite takımları son yıllarda robotik ve otonom sistem yarışmalarında giderek daha görünür. Genç mühendislerin uluslararası arenada aldığı dereceler, ülkedeki teknik birikimin somut bir göstergesi. Detroit’teki bu performans da tablonun en yeni halkası oldu.

Öğrenci takımları için bu yarışmalar aynı zamanda bir okul. Bir yıl boyunca gerçek mühendislik problemleriyle uğraşan ekipler, teoriyi sahada test etme fırsatı buluyor. Küçük bir prototiple başlayan çalışma, uluslararası bir podyuma kadar uzandı. Emek, sabır ve takım çalışması bir araya gelince sonuç geldi.