Terden Enerji Üreten Batarya: Giyilebilir Sağlığa Umut

Türk bilim insanı Prof. Dr. Bünyamin Şahin ve uluslararası ekibi, ter ve nemden enerji üreten yeni bir batarya geliştirdi. Doğada çözünebilen bu batarya, giyilebilir sağlık cihazlarını kimyasal pil olmadan çalıştırmayı hedefliyor. Çalışma, dünyanın önde gelen bilim dergilerinden Science Advances’te 2026’da açık erişimle yayımlandı. Araştırmaya Necmettin Erbakan Üniversitesi’nin yanı sıra ABD’den 3 köklü üniversite katkı verdi.

Kısacası, vücudun kendi nemi bir güç kaynağına dönüşüyor.

Batarya nasıl çalışıyor?

Fikir ilk bakışta basit ama etkili. Cihaz, cildin yüzeyindeki ter ve havadaki nemi kullanarak küçük bir elektrik akımı üretiyor. Böylece giyilebilir bir sensör, harici bir pile ya da sık şarj etmeye ihtiyaç duymadan çalışabiliyor. Asıl fark ise malzemede. Batarya, alışılmış kimyasal pillerin aksine doğada çözünebilen, çevre dostu bileşenlerden üretiliyor. Yani kullanım ömrü bitince geride zehirli atık bırakmıyor. Bu da hem cilde temas eden bir cihaz hem de gezegen için önemli bir avantaj.

Bu gelişme neden önemli?

Giyilebilir sağlık cihazları hızla yaygınlaşıyor. Kalp ritmi, oksijen düzeyi, uyku ve hareket derken bu cihazlar giderek daha fazla veri topluyor. Ancak hepsinin ortak bir sorunu var: enerji. Küçük, güvenli ve sürekli bir güç kaynağı bulmak kolay değil. İşte bu batarya tam da bu boşluğu doldurmayı vaat ediyor. Sürekli şarj derdi olmadan çalışan, cilde zarar vermeyen ve doğaya karışabilen bir çözüm, sektör için ciddi bir adım. Uzmanlar, bu tür teknolojilerin ileride sağlık takibini daha erişilebilir hale getirebileceğini belirtiyor.

Kullanım alanları da geniş. Kronik hastalıkların uzaktan izlenmesinden sporcuların performans takibine, yaşlı bakımından yoğun bakım sonrası izlemeye kadar birçok senaryo akla geliyor. Bir hastanın günlerce şarj derdi olmadan takip edilebilmesi, hem hastayı hem de sağlık ekibini rahatlatır. Elbette bu bir laboratuvar sonucu; ürünleşmesi zaman alacak. Ama yön belli: daha küçük, daha güvenli ve doğaya duyarlı cihazlar. Sağlık teknolojisinin bir sonraki dalgası tam da bu çizgide şekilleniyor.

Projenin arkasında kim var?

Çalışma tek bir laboratuvarın işi değil. Necmettin Erbakan Üniversitesi Mühendislik Fakültesi’nden Prof. Dr. Bünyamin Şahin, projeyi ABD’de 12 ay süren bir araştırma sürecinde yürüttü. Ekibe North Carolina State Üniversitesi, North Carolina-Chapel Hill Üniversitesi ve Rice Üniversitesi’nden araştırmacılar katıldı. Makale, yaklaşık 8 aylık titiz bir hakem değerlendirmesinin ardından yayımlandı. Şahin’in performansı da fark yarattı; araştırmacı, ev sahibi ekip tarafından 2 yeni uluslararası projeye davet edildi. TÜBİTAK destekli çalışma, “Yeni Nesil Giyilebilir Sağlık Teknolojileri” başlığını taşıyor.