Sahte indirime son: ‘önce zam sonra indirim’ bitiyor

Alışverişte hepimizin bildiği bir oyun bitiyor: önce fiyatı yükselt, sonra “büyük indirim” diye sat. Ticaret Bakanlığı’nın yeni düzenlemesi 1 Ağustos 2026’da yürürlüğe girdi. Artık bir üründe indirim gösterilirken, karşılaştırma fiyatı olarak kampanyadan önceki son 10 gün içindeki en düşük fiyat esas alınacak. Yani bir mağaza ya da site, fiyatı bir gün önce şişirip ertesi gün “yüzde 50 indirim” yazamayacak. Kısacası sahte indirim dönemi kapanıyor.

Kural basit ama etkili. Amaç, yanıltıcı indirim algısını ortadan kaldırmak ve tüketiciyi korumak.

Yeni kural tam olarak ne diyor?

Odak noktası “referans fiyat”. Bir ürün indirime girdiğinde, üzeri çizilen o eski fiyat artık keyfi olmayacak. Bunun yerine, indirim başlamadan önceki son 10 gün içinde uygulanan en düşük fiyat baz alınacak. Bir örnekle netleşsin. 100 liralık bir ürün, kampanyadan iki gün önce 160 liraya çıkarılıp sonra “120 liraya düştü” diye satılamayacak; çünkü son 10 günün en düşük fiyatı 100 liraydı. Düzenleme tüm satış kanallarını, yani hem mağazaları hem internet sitelerini kapsıyor.

Bu numara aslında yıllardır şikâyet konusuydu. Özellikle büyük indirim dönemlerinde, örneğin Kara Cuma ya da sezon sonunda, bazı satıcılar fiyatı önce sessizce yukarı çekiyordu. Sonra da devasa bir “indirim” oranı gösteriyordu. Tüketici kazançlı çıktığını sanıyordu. Oysa çoğu zaman normal fiyata, hatta bazen daha pahalıya alıyordu. Yeni kural tam da bu algı oyununu hedef alıyor. İnternet alışverişinde bu tuzak çok daha sık görülüyordu.

Şartlı kampanyalar ve istisnalar

Kapsam biraz daha geniş. İndirim ya da avantajın belirli bir şarta bağlandığı kampanyalar da artık indirimli satış reklamı hükümlerine tabi. Yani “şunu al, bunda indirim kazan” türü teklifler de aynı şeffaflık kurallarına uyacak. Bir de istisna var. Meyve ve sebze gibi çabuk bozulan ürünlerde ve hizmetlerde, doğası gereği fiyat çok hızlı değiştiği için referans olarak “indirimden hemen önceki son fiyat” alınıyor.

Bu tüketiciye ne kazandırıyor?

En büyük kazanç güven. Artık bir “yüzde 50 indirim” etiketi gördüğünüzde, bunun gerçekten bir indirim olma ihtimali çok daha yüksek. Fiyatı önce şişirip sonra düşürme numarası büyük ölçüde işlevsiz kalıyor. Bu da fiyat karşılaştırmasını kolaylaştırıyor. İnternetten alışveriş yapan biri için özellikle önemli; çünkü orada fiyat oynamaları saatler içinde yaşanabiliyor. Uzun vadede kazançlı çıkan, doğru bilgilendirilen tüketici oluyor.

Peki tüketici ne yapmalı? İyi haber şu: artık takip etmek daha kolay. Yine de fiyat geçmişini gösteren uygulamalar ve tarayıcı eklentileri işe yarıyor. Bir ürünü sepete atmadan önce fiyatının son haftalardaki seyrine bakmak en sağlam yöntem. Kural satıcıyı bağlıyor; ama bilinçli alışveriş yine de tüketicinin elinde.

Düzenleme, daha geniş bir tüketici koruma hamlesinin parçası. Bakanlık son dönemde reklamlardan ürün güvenliğine kadar birçok başlıkta denetimi sıkılaştırıyor. Hedef, alışverişte güveni yeniden inşa etmek. Sonuçta şeffaf bir fiyat, hem tüketici hem de dürüst satıcı için kazanç. Uzun vadede kaybeden, yalnızca hileli fiyatlama taktiği oluyor.