KIZILELMA, M-346 ile tarihi ortak uçuşu gerçekleştirdi

Bayraktar KIZILELMA, İtalyan savunma devi Leonardo’nun M-346 savaş uçağıyla birlikte tamamen otonom bir formasyon uçuşu gerçekleştirdi. Test bu yıl mayıs ayında Tekirdağ’ın Çorlu ilçesindeki Baykar Uçuş ve Test Merkezi’nde yapıldı; uçuşların perde arkası ise ilk kez Farnborough Airshow’daki özel bir bilgilendirme toplantısında paylaşıldı. İnsansız KIZILELMA, insanlı M-346’nın pilotlarından gelen komutları kendi görev bilgisayarı üzerinden otonom şekilde uyguladı.

İnsanlı ve insansız iki savaş uçağının aynı formasyonda uçtuğu bu test, gelecekteki hava muharebesinin nasıl kurgulanacağına dair güçlü bir işaret sayılıyor.

Çorlu’daki testte ne yapıldı?

KIZILELMA, otonom taksi ve kalkışın ardından Baykar’ın geliştirdiği Smart Fleet Autonomy algoritmaları sayesinde M-346’nın oluşturduğu formasyona katıldı. Uçuş boyunca pozisyon değişikliği, formasyondan ayrılma ve yeniden birleşme gibi manevralar insan müdahalesi olmadan yürütüldü. M-346’ya entegre edilen yeni aviyonik sistem üzerinden pilotlar farklı formasyonları komuta etti, KIZILELMA da bu komutları insanlı-insansız görevlere özel bir görev bilgisayarıyla yerine getirdi.

Teste İtalyan Hava Kuvvetleri’ne ait bir T-346A takip uçağı da eşlik etti. İki platform arasındaki veri alışverişi gelişmiş, radyo frekansı tabanlı bir paylaşım sistemiyle sağlandı. Verilerin gerçek zamanlı güvenliği ise Leonardo’nun GCC Tactical Platform sistemiyle izlendi.

K-SWARM programı neyi hedefliyor?

Uçuşun arkasındaki isim K-SWARM programı. Amaç, insanlı ve insansız hava araçlarının aynı görevde birlikte çalışabilmesi; yani bir pilotun yanındaki insansız uçakları adeta “akıllı bir filo” gibi yönetebilmesi. Askeri literatürde bu yaklaşım insanlı-insansız takım çalışması (MUM-T) olarak geçiyor ve dünyanın önde gelen hava kuvvetleri yıllardır bu kabiliyetin peşinde.

Hazırlık aylar sürdü. Leonardo, uçuş öncesi çalışmaları Torino’daki aviyonik ve uçuş kontrol laboratuvarlarında yürüttü; senaryolar Venegono’daki M-346 tam görev simülatöründe defalarca denendi. Baykar ise otonomi tarafını, KIZILELMA’nın komutları kendi başına yorumlayıp uygulamasını sağlayan yazılım katmanıyla üstlendi.

Türk-İtalyan iş birliği neden önemli?

KIZILELMA, jet motorlu ve insansız bir savaş uçağı olarak Baykar’ın en iddialı projelerinden biri. M-346 ise Leonardo’nun dünya genelinde onlarca hava kuvvetine sattığı bir eğitim ve hafif taarruz jeti. Bu iki platformun ortak uçması, farklı üreticilerin farklı uçaklarını aynı otonom görevde buluşturabilmenin mümkün olduğunu gösterdi. Sektörde en zor kısım tam da bu: birbirinden bağımsız geliştirilen sistemlerin havada, gerçek zamanlı ve güvenli biçimde konuşabilmesi.

Baykar için test, KIZILELMA’yı yalnız tek başına uçan bir insansız uçak olmaktan çıkarıp geleceğin muharebe ağının bir parçası hâline getirme hedefine doğru atılmış somut bir adım. Detayların Farnborough gibi dünyanın en büyük havacılık fuarlarından birinde paylaşılması da bu iş birliğine verilen önemi yansıtıyor.

Peki bundan sonrası ne olacak? Kaynaklar, testin tek seferlik bir gösteri olmadığını, kademeli olarak daha karmaşık senaryolarla süreceğini aktarıyor. Bir sonraki hedef, insansız uçağın yalnız formasyon tutması değil; keşif, hedef tespiti ve elektronik harp gibi görevleri pilotun yükünü azaltacak biçimde paylaşabilmesi. Uzmanlara göre asıl kritik eşik, birden fazla insansız uçağın tek bir pilot tarafından eşzamanlı yönetildiği “sürü” uçuşları olacak. K-SWARM adındaki “swarm” (sürü) ifadesi de tam bu vizyona işaret ediyor.

Türkiye ve İtalya’nın savunma sanayilerini bu düzeyde ortak bir otonomi testinde buluşturması, iki ülke arasındaki iş birliğinin sembolik değeri açısından da öne çıktı.