Faiz Nedir? TCMB ve Fed Faiz Kararları Neden Önemli?

Faiz, en yalın haliyle paranın fiyatıdır. Borç alırken ödediğiniz, mevduata yatırırken kazandığınız bedeldir. Ama asıl konuştuğumuz faiz, merkez bankalarının belirlediği politika faizidir; çünkü o, ekonominin geri kalanını yukarıdan aşağı şekillendirir.

Faiz çeşitleri

• Politika faizi: Merkez bankasının ana faizi (TCMB’de 1 haftalık repo, Fed’de federal fon oranı). Diğer tüm faizlerin çıpasıdır.
• Mevduat faizi: Bankanın paranıza ödediği getiri.
• Kredi faizi: Bankadan borç alırken ödediğiniz maliyet.
• Gecelik faizler: Bankaların birbirine günlük borç verirken kullandığı oranlar.

Merkez bankası faizi neden ayarlar?

Amaç fiyat istikrarıdır. Enflasyon yükseldiğinde merkez bankası faizi artırır; böylece harcama ve kredi yavaşlar, talep soğur, fiyat baskısı azalır. Enflasyon gerilediğinde ise faiz indirilir ve ekonomiye nefes aldırılır. Türkiye’de bu kararı TCMB Para Politikası Kurulu (PPK), ABD’de Fed’in FOMC komitesi verir.

2026 karar tarihleri

TCMB PPK: 23 Temmuz, 10 Eylül, 22 Ekim, 10 Aralık.
Fed FOMC: 28-29 Temmuz, 15-16 Eylül, 27-28 Ekim, 8-9 Aralık.

Asıl mesele: sadece rakam değil, metin

Çoğu zaman faizin kendisi kadar, kararla birlikte yayımlanan açıklama metni piyasayı oynatır. Merkez bankası bir sonraki adıma dair nasıl bir dil kullandı? “Sıkı duruşu sürdüreceğiz” mi dedi, yoksa kapıyı indirimlere mi araladı? Yatırımcılar bu cümlelerin tonunu kelime kelime okur. Bazen faiz hiç değişmez ama tek bir cümle borsayı, kuru ve tahvili saniyeler içinde hareketlendirir. Kaynak: TCMB, Federal Reserve.