Akıllı Telefon Pazarı 13 Yılın Dibinde: Suçlu Yapay Zekâ

Küresel akıllı telefon pazarı, 2026’nın ikinci çeyreğinde bir yılda yüzde 11 küçülerek 2013’ten bu yana en düşük ikinci çeyrek seviyesine indi. Counterpoint Research verilerine göre daralmanın baş sorumlusu, yapay zekâ veri merkezlerinin tetiklediği bellek çipi kıtlığı. DRAM ve NAND fiyatları fırladı, üreticiler artan maliyeti telefon etiketlerine yansıttı.

Kısacası cebimizdeki telefon, yapay zekâ yarışının faturasını ödüyor. Sektör 13 yıldır bir çeyreği bu kadar zayıf kapatmamıştı.

Yapay zekâ telefon fiyatlarını nasıl artırıyor?

İşin kalbinde bellek var. Sunucu üreticileri, yapay zekâ veri merkezlerinin doymak bilmez talebi yüzünden DRAM ve NAND üretimini önceliklendiriyor; tüketici cihazlarına ayrılan pay eriyor. Bu da fiyatları uçurdu. Ekim ayında 100 dolara satılan 32 GB’lık bir bellek kiti, şimdi 350 dolara alıcı buluyor.

Etkisi en çok uygun fiyatlı modellerde hissediliyor. Ucuz bir telefonda bellek, toplam üretim maliyetinin neredeyse yarısını oluşturabiliyor. Dolayısıyla bellek pahalanınca giriş ve orta segment cihazların maliyeti hızla yükseliyor, tüketici de alımı erteliyor.

Bu tablo, yapay zekâ çağının görünmeyen bir bedelini gözler önüne seriyor. Veri merkezleri için üretilen her bellek yongası, aslında raftaki telefondan çalınan bir parça anlamına geliyor. Uzmanlar, aynı baskının önümüzdeki dönemde dizüstü bilgisayar ve oyun konsolu fiyatlarında da hissedileceği uyarısını yapıyor.

Zirvede kim var, kim geriliyor?

Samsung, yüzde 24’lük payla liderliği geri aldı. Apple ise yüzde 20 ile rekor bir çeyrek geçirdi. Apple’ın çıkışının sırrı basit: bu dönemde fiyatlarına dokunmayan tek büyük üretici oldu, böylece talebi elinde tuttu.

Kayıp yaşayanlar ise Çinli markalar. Xiaomi, OPPO ve vivo çift haneli sevkiyat düşüşleri gördü; çünkü artan bellek maliyeti en çok onların güçlü olduğu uygun segmenti vurdu. Tablodaki tek parlak istisna Google oldu. Şirket, Pixel 10 serisinin başarısıyla sevkiyatını yıllık yüzde 16 artırdı.

Kriz ne zaman bitecek?

Beklentiler iç açıcı değil. Counterpoint, 2026’nın tamamında pazarın yaklaşık yüzde 14 daralabileceğini öngörüyor. Bellek sıkıntısının 2027’ye sarkması da olası. Yapay zekânın donanım iştahı sürdükçe, telefon fiyatlarındaki baskının kolay kolay hafiflemeyeceği konuşuluyor. Yani yeni telefon almayı düşünenler için önümüzdeki dönem pek ucuzlamayacak.

Türkiye gibi kur baskısının zaten hissedildiği pazarlarda etki iki kat sert olabilir. Döviz kaynaklı fiyatların üzerine küresel bellek zammı da binince, orta segment telefonlara ulaşmak güçleşiyor. Sektör temsilcileri, tüketicinin cihaz yenileme süresini uzatmasını ve ikinci el pazarına yönelmesini bekliyor. Kısacası “bir sonraki telefon” kararı, bu yıl çok daha fazla düşünülecek.