ABD’de siklosporiyazis salgını: 45 eyalet, 18 bin vaka

ABD’de “siklosporiyazis” adı verilen parazit kaynaklı bir salgın hızla büyüyor. Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri’nin (CDC) 28 Temmuz verilerine göre, 1 Mayıs’tan bu yana 45 eyalette yaklaşık 18 bin doğrulanmış veya olası vaka bildirildi. Bunların 6.707’si doğrulanmış durumda; yaklaşık 11.500 vaka ise hâlâ inceleniyor. En az 423 kişi hastaneye kaldırıldı, şimdiye kadar ölüm bildirilmedi.

Sayılar, bu salgını ABD tarihinin en büyük siklosporiyazis dalgalarından biri hâline getiriyor.

Siklosporiyazis nedir, belirtileri neler?

Hastalığa Cyclospora adlı mikroskobik bir parazit yol açıyor. En sık görülen belirti, sık sık tekrarlayan sulu ishal. Buna iştah kaybı, kilo verme, şişkinlik, bulantı ve yorgunluk eşlik edebiliyor.

Enfeksiyonun en zorlu yanı seyri. Tedavi edilmezse belirtiler iyileşip yeniden nükseden bir seyir izleyebiliyor ve birkaç günden bir aya, hatta daha uzun süreye kadar sarkabiliyor. Bu da hastalığı grip benzeri geçici bir rahatsızlıktan ayırıyor.

Hastalık nasıl bulaşıyor?

Siklosporiyazis, parazitle kirlenmiş gıda veya suyun tüketilmesiyle bulaşıyor. Önemli bir ayrıntı da şu: hastalık genellikle kişiden kişiye doğrudan yayılmıyor. Yani kaynağı bulaşıcı bir temas değil, ortak bir gıda ya da su kaynağı oluyor.

CDC şu an birden fazla vaka kümesini araştırıyor. Bunlardan biri, 9 eyaleti etkileyen ve göbek (iceberg) maruluyla ilişkilendirilen çok eyaletli bir salgın. 17 Temmuz 2026’da Taylor Farms, orta Meksika’dan tedarik edilen iceberg marulunu geri çağırdı. Salgının tek bir kaynağa mı yoksa birden fazla ürüne mi bağlı olduğu hâlâ inceleniyor.

Siklosporiyazis vakalarının yaz aylarında artması aslında şaşırtıcı değil. Bu parazit özellikle taze yeşilliklere ve yumuşak meyvelere bağlı salgınlarla öne çıkıyor ve genellikle sıcak mevsimlerde tırmanıyor. Parazitin çok küçük olması, bulaşmış bir ürünün gözle veya kokuyla anlaşılmasını da imkânsız kılıyor. Bu yüzden kaynağı bulmak zaman alıyor; sağlık otoriteleri hastalardan gıda geçmişini toplayıp ortak ürünü tespit etmeye çalışıyor. Küresel gıda tedarik zincirinde tek bir çiftlikten çıkan bir ürünün onlarca eyalete ulaşması, salgının neden bu kadar hızlı yayıldığını da açıklıyor.

Nasıl korunulur?

Yetkililer temel gıda güvenliği önlemlerine dikkat çekiyor. CDC, geri çağrılan ürünlerin tüketilmemesini ve taze ürünlerin iyice yıkanmasını öneriyor. Ancak parazit, alışılmış yıkamayla her zaman tamamen uzaklaşmayabildiği için asıl güvence, güvenli kaynaklardan tedarik ve doğrulanmış geri çağırmaların takibinden geçiyor.

Şiddetli veya uzun süren ishal yaşayan kişilerin sağlık kuruluşuna başvurması öneriliyor; siklosporiyazis, uygun tedaviyle kontrol altına alınabilen bir enfeksiyon. Bu haber tıbbi tavsiye niteliği taşımaz; kişisel sağlık kararları için bir hekime danışmak gerekir.