SpaceX’e 1,6 milyar dolarlık Uzay Kuvvetleri sözleşmesi

ABD Uzay Kuvvetleri, SpaceX’e 18 Falcon 9 fırlatması için 1,6 milyar dolarlık sipariş verdi. Çarşamba günü açıklanan anlaşmaya göre görevler 2027’ye kadar sürecek ve Pentagon’un uydularını uzaya taşıyacak. Fırlatmalar, Kaliforniya’daki Vandenberg Üssü’nden gerçekleştirilecek. Anlaşma, SpaceX’in ABD ulusal güvenlik fırlatmalarındaki ağırlığını bir kez daha gösterdi.

Bu görevler ne taşıyacak?

Yük, sıradan bir iletişim uydusu değil. Falcon 9 roketleri, “uzay tabanlı algılama ve hedefleme” (Space-Based Sensing and Targeting) uydularını yörüngeye çıkaracak. Bu uydular, havadaki cisimleri tespit etme ve hedefleme amacı taşıyor. Toplam 18 görev, Uzay Kuvvetleri’nin amiral gemisi fırlatma programı kapsamında iki ayrı iş emrine bölünmüş durumda.

SpaceX Pentagon için ne kadar iş aldı?

Bu sözleşme, tek başına büyük bir rakam. Ama tablonun tamamı daha da çarpıcı. Anlaşma, Uzay Kuvvetleri’nin Ulusal Güvenlik Uzay Fırlatması (NSSL) programının tavanını 17 milyar dolara çıkarmasının ardından verilen ilk iş emri. SpaceX, yalnızca bu yıl Pentagon’dan en az 7 milyar dolarlık sözleşme kazandı.

Sürecin hızı da dikkat çekti. Uzay Kuvvetleri yetkilisi Eric Zarybnisky, “benzeri görülmemiş iki aylık tedarik takvimi” ifadesini kullandı. Yani ihtiyacın belirlenmesinden sözleşmenin imzalanmasına kadar geçen süre yalnızca iki ay oldu. Savunma alımlarının genelde yıllar sürdüğü düşünülürse, bu oldukça sıra dışı.

Peki bu güvenin kaynağı ne? Falcon 9, hâlihazırda dünyanın en sık uçan roketi. Roketin birinci kademesi inip defalarca yeniden kullanılabiliyor; bu da hem maliyeti düşürüyor hem de fırlatma sıklığını artırıyor. Şirket, yıl içinde onlarca görevi arka arkaya tamamlayarak güvenilirlik konusunda rakiplerinden ayrıştı. Pentagon da en kritik uydularını kanıtlanmış bu sisteme emanet etmeyi tercih ediyor.

Bu anlaşma neden önemli?

Çünkü SpaceX’in konumunu pekiştiriyor. Yüksek fırlatma temposu, şirketi Pentagon’un başlıca taşıyıcısı hâline getirdi ve rakipler bu tempoya yetişmekte zorlanıyor. Sonuç olarak ABD, en kritik askeri uydularını uzaya taşıma işini büyük ölçüde tek bir şirkete emanet etmiş durumda.

Bununla birlikte tek şirkete bağımlılık tartışması da sürüyor. Uzay Kuvvetleri, rekabeti canlı tutmak için United Launch Alliance ve Blue Origin gibi oyunculara da kapıyı açık tutuyor. Ancak maliyet ve fırlatma sıklığı söz konusu olduğunda SpaceX şimdilik açık ara önde. Bu tablo, ABD’nin uzaya erişiminde stratejik bir bağımlılık sorusunu da beraberinde getiriyor.